Girişimcilik ve Yenilikçilik

Belirsizliğin yeni normal olduğu küresel iş dünyasında, kurumları ayakta tutan en önemli güç sadece finansal sermayeleri değil, aynı zamanda kültürel omurgalarıdır. Yıldızlar Yatırım Holding ise değişimi beklemiyor, onu tasarlıyor. Köklerinden aldığı güçle geleceğe uzanırken, pusulasına iki kritik değer yön veriyor: Girişimcilik ve Yenilikçilik. Girişimcilik değeri, kurumun ‘kaslarını’ yani gücünü, atikliğini ve eyleme geçmeye hazırlığını ifade ederken Yenilikçilik değeri ise ‘aklını ve gözlerini’, geleceğe bakışını ve rotasını temsil ediyor. Yıldızlar Yatırım Holding’i sektöründe öne çıkaran ise bu iki değeri dengeli bir şekilde harmanlayabilmesi.

Bir kurumun karakterini ne belirler? 

Üretim kapasitesi mi, pazar payı mı, yoksa teknolojik altyapısı mı? Elbette hepsi önemlidir ancak bir organizasyonu yaşayan, nefes alan ve sürekli gelişen bir yapıya dönüştüren asıl güç, sahip olduğu değerlerdir. Peter Drucker’ın o meşhur sözünü yeniden hatırlayalım: “Kültür, stratejiyi kahvaltıda yer.” Bir kurumun stratejileri ne kadar mükemmel olursa olsun, onları hayata geçirecek olan kurumsal kültür ve bu kültürü besleyen değerlerdir.

21. yüzyılın ikinci çeyreğine adım atarken iş dünyası daha önce hiç olmadığı kadar karmaşık, değişken ve belirsiz bir dönemden geçiyor. Yönetim literatüründe “VUCA” (Volatility, Uncertainty, Complexity, Ambiguity) olarak adlandırılan; belirsizliklerin arttığı, rekabetin dijitalleştiği ve tüketici beklentilerinin anlık olarak değiştiği; artık büyük olanın küçüğü yuttuğu değil, hızlı ve uyumlu olanın yavaşı geçtiği bu ekosistemde ayakta kalmanın ötesine geçip “öncü” olmak isteyen bir organizasyonun rotasını şaşırmadan ilerlemesini sağlayan, stratejik planlardan çok daha derin bir olgu var: Kurumsal değerler.

Kurumun varoluş nedenini ve hedeflerini tanımlayan bu değerler seti içinde iki kavram, Yıldızlar Yatırım Holding’in küresel yolculuğunda birer kutup yıldızı görevi görüyor: Girişimcilik ve Yenilikçilik. Yıldızlar Yatırım Holding’de Girişimcilik, faaliyette bulunulan her sektörde liderliği hedefleme, istihdam yaratarak topluma ve ekonomiye fayda sağlamaya işaret ediyor. Yenilikçilik ise, “Daha iyisi her zaman mümkündür.” diyerek yenilikçi yaklaşımı ilk sıraya koymak ve değişimin öncüsü olmak için çalışmak, yeni fikirleri benimsemek, inovasyon ve AR-GE yatırımlarını her zaman öncelikli görmek, girişimcilik motivasyonunu yeni teknolojiler ve bilimle destekleyerek paydaşlarca kabul gören cesur adımlar atmak anlamına geliyor.

Girişimcilik: Köklerden Kopmadan Geleceğe Uzanmak

Genel iş dünyası algısında girişimcilik genellikle yeni kurulan işletmelerle (start-up) ve bireysel inisiyatiflerle özdeşleştirilir. Ancak Yıldızlar Yatırım Holding’in benimsediği Girişimcilik değeri ölçekten bağımsız bir motivasyonu ve iş yapış tarzını temsil ediyor. Şirketin tanımladığı şekliyle bu değer köklü geleneklerden kopmadan, teknolojik olanakları verimli kullanarak çevik bir organizasyon yapısına ulaşmayı ve faaliyet gösterilen her sektörde liderliği hedeflemeyi amaçlıyor.

Kurumsal girişimcilik (corporate entrepreneurship) bir şirketin içinde yeni iş fırsatları keşfetme, girişimci davranışları ödüllendirme ve kurum içi girişimciliğe (intrapreneurship) alan açma kapasitesini ifade ediyor. Bu sadece yeni bir ürün fikri değil; iş modelindeki yenilikler, yeni pazarlara dönük girişimler, iç süreçlerde radikal iyileştirmeler ve kurum içinden çıkan start-up benzeri yapılanmalar olabilir.

Girişimcilik değerinin bir şirketteki en somut yansıması teknolojinin kullanımı ve organizasyonel çeviklik. Teknolojik olanakları verimli şekilde kullanan çevik bir organizasyon olma hedefi dijital dönüşümün bir tercih değil, şirketler için artık bir varoluş biçimi olduğunu gösteriyor. Ham madde tedarikinden lojistiğe, üretimden satış sonrası hizmetlere kadar her aşamada teknolojiyi kaldıraç olarak kullanmak verimliliği artırmanın ötesinde, şirkete sektöründe öncü olma vasfını da kazandırmaya hizmet ediyor.

Teknolojik yetkinlik ve çeviklik, belirsizlik zamanlarında kurumun en büyük sigortası da aynı zamanda. Değişen müşteri taleplerine hızla adapte olabilmek, kriz anlarında hızlı pozisyon alabilmek ve fırsatları rakiplerden önce görebilmek bu girişimci ruhun bir yansıması.

Girişimcilik anlayışının sadece ticari kâr odaklı olmayıp yaratılan istihdamla topluma ve ekonomiye katkı sağlama ilkesini barındırması bu motivasyonun sosyal boyutunu da öne çıkarıyor. Gerçek bir kurumsal girişimci, büyürken ekosistemini de büyütür. Bu vizyon, şirketin sadece bir sanayi devi değil, aynı zamanda toplumsal refahın bir paydaşı olarak konumlanmasını da sağlıyor.

Bir diğer yandan girişimcilik, her çalışanın kendi sürecinin lideri olması anlamına da geliyor. Modern yönetim literatüründe “intrapreneurship” olarak adlandırılan bu yaklaşımda şirketler, çalışanlarından sadece verilen görevleri yerine getirmelerini değil, iş süreçlerine bir girişimci gözüyle bakmalarını, inisiyatif almalarını ve sorumluluk üstlenmelerini de bekliyor.

Başarılı kurumsal girişimcilik örnekleri

• Google, kurumsal kültürünün merkezinde yer alan girişimci ruhuyla tanınan bir şirket. Bunun en çarpıcı örneği, çalışanları şirket için faydalı olabilecek kişisel projelere zamanlarının %20’sini ayırmaya teşvik eden “zamanın %20’si” politikası.

• Pixar’ın Braintrust modeli yaratıcı ekiplerin projelerini, geliştirme aşamasında paylaştığı ve ekip içinden gelen çözüm odaklı değerlendirmelerle herkesin katılımıyla ilerlendiği düzenli fikir paylaşım toplantılarına dayanıyor.

• LEGO’nun topluluğa açık fikir geliştirme platformu, katılımcı yenilikçiliğin iyi bir örneği. Şirket, sadık müşterilerini yeni ürün önerileri sunmaya teşvik ediyor ve böylece müşteri topluluğunun hayal gücü yenilik sürecine dahil edilerek özgün ve yüksek talep gören ürünler ortaya çıkıyor.

GİRİŞİMCİ GÜVENLİK KÜLTÜRÜ

ANIL KESKİN, İGSAŞ PROSES GÜVENLİĞİ VE OPTİMİZASYONU BAŞ MÜHENDİSİ 

Proses güvenliği kapsamında HAZOP çalışmalarımızı üretim, bakım, enstrüman, teknik kontrol ve SEÇ birimlerinin katılımıyla yürütüyoruz. Her birim, kendi uzmanlık alanından sürece katkı sağlarken diğer birimlerin bakış açılarını da dikkate alarak analizlere daha bütüncül bir yaklaşım getiriyor. Bu çok disiplinli yapı, çalışmalarımızın daha güvenli ve sürdürülebilir olmasına önemli katkı sağlıyor. Farklı bakış açılarının açık ve cesur biçimde paylaşılması ise şirketimizde girişimci bir çalışma kültürünün benimsendiğini gösteriyor. Şirketimiz, girişimcilik kültürünü güçlendirmek amacıyla somut adımlar atıyor. Dijitalleşme projelerine yapılan yatırımlar ve farklı birimlerin ortak çalışmaya dahil edilmesi, bu değere verilen önemin açık bir göstergesi.

Yenilikçilik: Değişimin Öncüsü Olmak

Girişimcilik, kurumu harekete geçiren temel etken olarak düşünüldüğünde Yenilikçilik onun yönünü belirleyen navigasyon sistemidir diyebiliriz. Yenilikçilik; yeni ürün, süreç, organizasyon veya pazarlama yöntemlerinin başarıyla hayata geçirilmesi olarak tarif edilebilir. Kurum düzeyinde Yenilikçilik, AR-GE yatırımlarından kültürel unsurlara ve iş birlikçi ekosistemlere kadar geniş bir yelpazeyi kapsayabilir. Ancak sahici bir Yenilikçilik sadece en son teknolojileri uygulamaktan veya gösterişli yeni ürünleri piyasaya sürmekten ibaret düşünülemez. Bu, Yenilikçiliği kurumsal bir kültür ve zihniyet olarak kurumun DNA’sına yerleştirmekle çok daha ilgili.

İş dünyasında Yenilikçilik sadece pazar değişimlerine verilen bir “tepki” olmaktan öte, “proaktif”, yani öngörülü ve aktif olarak eyleme geçen bir yapıda olmayı gerektiriyor. Proaktiflik, olayların gerçekleşmesini beklemek yerine, inisiyatif alarak durumları kontrol altına almak demek. Yıldızlar Yatırım Holding’in “Değişimin öncüsü olmak” ilkesi tam olarak bu proaktif tutuma karşılık geliyor. Reaktif bir kurum, “Kriz çıktı, ne yapacağız?” diye sorarken yenilikçi ve proaktif bir kurum, “Gelecekte nasıl bir senaryo oluşabilir ve biz bugünden ne yapmalıyız?” sorusuna yanıt arar. Bu açıdan proaktif bir vizyon, bir şirketi pazar trendlerini takip eden bir kurum olmaktan çıkararak trendleri belirleyen bir konuma yükseltiyor. Bu vizyon doğrultusunda tasarımdan üretime, pazarlamadan insan kaynaklarına kadar organizasyonun her kademesi, “Bunu daha iyi ve daha verimli nasıl yaparız?” sorusunu işlerinin merkezine yerleştiriyor.

Burada önemli olan bir diğer husus da Tasarım Odaklı Düşünme (Design Thinking) yani müşterilerle empati kurmayı, çözümler geliştirmeyi, prototip oluşturmayı ve test etmeyi içeren insan merkezli bir Yenilikçilik yaklaşımı. Şirketlerin müşterilerinin ihtiyaçlarını karşılayan ve işlerinin büyümesini sağlayan çözümler yaratmalarına yardımcı olduğu için yenilik sürecinin önemli bir bileşeni olan Tasarım Odaklı Düşünme, müşteri ihtiyaç ve davranışlarının derinlemesine anlaşılmasını ayrıca denemeyi ve risk almayı, çevik bir yapıyı ve gerektiğinde yön değiştirmeye istekli olmayı beraberinde getiriyor. Tam da buna istekli olan şirketler başarı için yeni fırsatlar yaratan yenilikçi çözümler geliştirebiliyor.

Bu açıdan Yenilikçilik sadece yaratıcı fikirlere sahip olmak değil, bu fikirleri hayata geçirecek sorumluluğu üstlenmek; dış koşulların kurumu yönetmesine izin vermeden, kurumun koşullara vereceği yanıtı seçme inisiyatifini taşımak da demek. Bu yüzden Yenilikçilik, aktif strateji izlemeyi yani sorunlar ortaya çıkmadan onları öngörebilmeyi, müşteri henüz talep etmeden ihtiyacı olan ürünü tasarlayabilmeyi ve regülasyonlar zorunlu kılmadan sürdürülebilir üretim teknolojilerine geçebilmeyi gerektiriyor.

Yenilikçilik, doğası gereği konfor alanının dışına çıkmayı ve statükoya meydan okumayı da gerektiriyor. Bir sektörde “yapılamaz” denileni yapma iradesini göstermek ve denenmemiş yolları keşfetme cesaretini taşımak ancak yenilikçiliği şirketin DNA’sına işleyebilecek denli içselleştirmekle mümkün. İnovasyon süreçleri kaçınılmaz olarak riskler barındırsa da kurum kültürü hatayı bir başarısızlık olarak değil, öğrenme sürecinin değerli bir parçası olarak değerlendirmeli. Bu anlayışla tesis edilen güven ortamı yeni fikirlerin filizlenmesi ve denenmesi için en verimli zemini oluşturuyor.

Ama yenilikçilik bir amaca hizmet etmiyorsa kaynak israfına ve hatta marka itibarına zarar vermeye yol açabilir. Disruptors Co’nun “Değerleri İnovasyon Hedefleriyle Hizalamak” başlıklı yazısında vurgulandığı gibi, amaçsız yenilikçilik sürdürülebilir olmaktan uzaklaşma riski barındırıyor. Bu nedenle hangi fikirlerin peşinden gidileceğine ve hangilerinin eleneceğine karar veren stratejik bir filtre olan kurumsal değerlerle tam bir uyum içinde olmalı. Yenilikçilik şirketin değerleriyle uyumlu olduğunda amaç bu yenilikçi vizyona rehberlik ediyor. Çalışanlar ve paydaşlar, yenilikçiliğin neden önemli olduğunu ve büyük resme nasıl katkıda bulunduğunu anlıyorlar. Ayrıca şirketin faaliyetlerinde tutarlılık da hakim oluyor. Öte yandan katılım derinleşiyor yani çalışanlar, yenilik sürecine katkıda bulunmak için kendilerini yetkin hissediyorlar çünkü bu hem kendi motivasyonlarıyla hem de şirketin misyonuyla uyumlu hale geliyor.

Yenilikçilik elbette soyut bir kavramdan ziyade, AR-GE laboratuvarlarında somutlaşan bir süreç. Yıldızlar Yatırım Holding’in değerler tanımında yer alan “yaratıcılığımızı güncel teknolojilerle ve bilimle destekleyerek” ifadesi, kurumun mühendislik gücüne ve veriye dayalı karar alma mekanizmasına işaret ediyor. Fakat bu, Yenilikçiliğin sadece AR-GE departmanının işi olduğu anlamına gelmiyor asla. Aksine Yenilikçiliğin bir tutum olarak, kurumun değerleriyle hizalanmış bir yapı içinde tüm organizasyona yayılmalı ve çalışanların kendilerini güvende hissederek fikir üretip beyan etmelerini sağlamalı.

YENİLİĞE AÇILMAK

YUSUF ÇELİK, YILDIZ ENTEGRE MAKİNE OPERATÖRÜ

İnsanların zihninde yerleşmiş kalıpların dışına çıkmak her zaman kolay olmuyor. Oysa yeniliğe açık olmak, alışılmış yöntemlerle yetinmemek ve işleri daha verimli hale getirecek yeni yollar denemek hem iş hayatında hem de günlük yaşamda büyük önem taşıyor. Fabrikaya ilk girdiğim 2015 yılında vardiya takibi tamamen defter üzerinden yapılıyordu. Bugün ise bilgisayar destekli, barkod sistemiyle tüm süreçleri çok daha sağlıklı şekilde izleyebiliyoruz. Benzer bir dönüşümü parke kağıdı üretiminde kullanılan overlay tozu besleme sisteminde de yaşadık. Eski sistemde sık sık tıkanmalar yaşanıyor hatta zaman zaman manuel müdahale gerekebiliyordu. Günümüzde ise sensörlerle çalışan, tamamen otomatik bir sistem kullanıyoruz; süreç kendini yönetiyor, biz sadece kontrol ediyoruz. Bu yaklaşım yalnızca iş hayatı için değil, eğitimden günlük yaşama kadar her alanda geçerli. İnsanları kalıplaşmış düşüncelerden çıkarıp daha yenilikçi ve anlaşılır yöntemlerle desteklemek, hayatı hem daha kolay hem de daha verimli kılıyor.

HAKKI YILDIZ, YILDIZLAR YATIRIM HOLDING YÖNETIM KURULU ÜYESI

Güçlü bir stratejiden nitelikli insan kaynağına, finansal istikrardan sağlam bir organizasyon yapısına bir kurumu ayakta tutan pek çok unsur vardır. Ancak bunlar arasında kurumun kimliğini ve geleceğini şekillendiren en önemli unsurlardan biri değerlerdir. Değerler yalnızca yazılı ilkeler değil, bizi biz yapan; kararlarımızı, davranışlarımızı ve kültürümüzü belirleyen temel yapı taşlarıdır. Başarılı olmak için değerleri yalnızca bilmek yetmez; onları yaşatmak, görünür kılmak gerekir. Bu yolculukta hepimize çok önemli roller düşüyor. Çünkü değerlerimizin teşvik edildiği, doğru davranışların görünür kılındığı ve yapıcı geri bildirim kültürünün güçlendiği bir çalışma ortamını hep birlikte inşa edebiliriz. Değerlerimiz ajandamızın en önemli gündem maddelerinden biri. Özellikle insan odaklılık değerimizde yalnızca bugünün ihtiyaçlarına yanıt vermekle kalmıyor, gelecek kuşakları da düşünmeyi önceliyoruz. Kendimize ve ekip arkadaşlarımıza sürekli öğrenme fırsatları yaratmak bu anlayışın en önemli parçalarından biri. Her birinizin bu değerleri nasıl sahiplendiğini yakından takip ediyorum. Geleceğimizi birlikte şekillendirdiğimizi görmek bana büyük bir umut ve güç veriyor. Unutmayın, değerlerini yaşayan ve yaşatan bir kurum hem bugün hem de yarın güçlüdür. Desteklerinizle değerlerimizi tüm çalışma hayatımızın doğal parçası haline getireceğimize inanıyorum. Değerlerimizin bu yolculuğumuzda size rehberlik etmesini diliyorum.

Paylaş